Araştırma sonuçları: Dijital ürün pasaportlarının yalnızca yüzde 18'i döngüsel modayı destekliyor

Hazır giyim sektöründe kullanılan dijital ürün pasaportlarının (DPP) beşte birinden daha azı yeniden satış, onarım veya geri dönüşüm süreçlerini destekliyor. Bu çarpıcı bulgu, Circular Fashion News ve La Positive Society tarafından hazırlanan bir rapor kapsamında incelenen 93 farklı lansman ve pilot uygulamanın analizine dayanıyor.

Mevcut dijital ürün pasaportlarının büyük çoğunluğu şu an için ürün izlenebilirliği ve orijinallik doğrulamasına odaklanmış durumda. Dolayısıyla bu uygulamaların döngüselliğe katkısı şimdilik oldukça sınırlı kalıyor. '2026 Dijital Ürün Pasaportlarının Durumu' (The State of Digital Product Passports 2026) başlıklı rapora göre, incelenen pasaportların yalnızca yüzde 18'inde yeniden kullanımı veya geri dönüşümü teşvik eden bir özellik bulunuyor.

En yaygın uygulama onarım hizmetleri

İncelenen dijital pasaportların yüzde 11'i onarım süreçlerine yönelik bir yönlendirme sunuyor. Ancak bu özellik, tüketicilerin doğrudan randevu alabileceği somut bir onarım hizmetinden ziyade, genellikle ilgili bir web sayfasına bağlantı veya bakım talimatları içeriyor. Pasaportların yüzde 10'unda yeniden satış (ikinci el) imkanı sağlanırken, geri dönüşüm yaklaşık yüzde 2 gibi oldukça düşük bir oranla geride kalıyor.

İkinci el moda en net fırsatları sunuyor

Rapora göre, mevcut tüm uygulamalar arasında en yüksek katma değeri yeniden satış süreçleri yaratıyor. Dijital ürün pasaportları, ürünlerin ikinci el piyasasında tekrar listelenmesini kolaylaştırırken aynı zamanda alıcı güvenini de artırıyor. Coach ve Chloé gibi lüks markaların yanı sıra perakende devi Target, ürünleri yeniden satışa daha uygun hale getiren uygulamaları şimdiden test etmeye başladı.

Bu durum finansal açıdan da önemli avantajlar sağlayabilir. Bain & Company ve eBay tarafından yürütülen bir araştırma, dijital ürün pasaportlarının bir ürünün yaşam boyu değerini ikiye katlayabileceğini öngörüyor. Yaratılan bu ek değerin yaklaşık yüzde 35'i ise doğrudan markalara ve platformlara geri dönüyor.

Geri dönüşüm tarafında ise avantajlar henüz o kadar belirgin değil. Tüketiciler dijital pasaportlar aracılığıyla ülkelerine özgü geri dönüşüm tavsiyeleri alabiliyor; ancak bu teknoloji ayrıştırma ve geri dönüşüm tesisleri için pratikte çok az imkan sunuyor. Tesislerin giysileri QR kod okutarak tek tek taraması operasyonel olarak mümkün görünmüyor. Şu an için yakın kızılötesi (NIR) ayrıştırma sistemleri ve RFID etiketleri, geri dönüşüm süreçlerini daha verimli hale getirmede çok daha etkili çözümler olarak öne çıkıyor.

Yasal düzenlemeler hız kesmeden devam ediyor

Döngüsel uygulamaların sınırlı kalmasına rağmen, Avrupa'da dijital ürün pasaportlarının yaygınlaştırılması süreci kararlılıkla ilerliyor. Omnibus basitleştirme paketi, Avrupa Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması Direktifi (CSRD) ve Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi'ni (CSDDD) bir miktar esnetmiş olsa da, dijital ürün pasaportlarına yönelik kurallarda herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR) kapsamında da yeni kurallar devreye giriyor. Temmuz 2026'dan itibaren büyük ölçekli şirketlerin satılmayan giysi ve ayakkabıları imha etmesine izin verilmeyecek. Dijital ürün pasaportu kayıt sisteminin de aynı ay içinde devreye alınması planlanıyor.

Tekstil sektörüne yönelik yetki devrine dayanan yasal düzenlemenin 2027'nin ikinci yarısında netleşmesi bekleniyor. Rapora göre, hazır giyim sektörünün 2029 yılından itibaren dijital ürün pasaportu yönetmeliklerine tam uyum sağlaması gerekecek.


YA DA ŞUNUNLA DEVAM ET
Data
DPP
Sustainability