Giysi onarımı trend haline geliyor; peki bu sektörel bir dönüşümün habercisi mi?

Giysi onarımı ve bakımına yönelik ilgi hızla yükselen bir ivme kazanıyor. Tüketiciler artık kıyafetlerinin hangi materyallerden üretildiğini, ne kadar dayanacağını ve onlara nasıl bakım yapmaları gerektiğini çok daha fazla önemsiyor. Markalar da onarım kavramının potansiyelini fark etmeye başladı. 2026'nın ilk yarısında Salomon, Kiabi ve Next gibi önemli marka ve perakendeciler kendi onarım programlarını hayata geçirirken, Avrupa'nın en büyük onarım hizmeti sağlayıcılarından biri olan United Repair Centre, Paris'te yeni bir onarım merkezi açtı.

Döngüsel Moda Federasyonu (Fédération de la Mode Circulaire) ve KPMG verilerine göre, Avrupa'daki giysi ve ayakkabı onarım pazarı 2025 yılında tahmini 2,8 milyar avro büyüklüğe ulaştı. Pazarın 2030 yılına kadar yılda yüzde 5,5 büyüyerek 3,7 milyar avroya ulaşması öngörülüyor. Buna karşın pazar hala nispeten küçük ve sektör henüz yolun başında sayılır. Onarım işlemlerinin yoğun iş gücü gerektirmesi, markalar için iş modellerinin henüz tam anlamıyla oturmamış olması ve düşen giysi kalitesi nedeniyle pek çok ürünün onarıma değmemesi sürecin önündeki temel engeller olarak öne çıkıyor. Yılın ilk yarısında yayımlanan araştırmalar, onarımın ancak yüksek kaliteli ürünlerde ekonomik olarak karşılık bulduğunu gösteriyor; bu da dayanıklı tasarımın en az onarım hizmetinin kendisi kadar kritik olduğunu kanıtlıyor.

Politikalar cephesinde ise onarım teşvikleri (onarım bonusları), döngüsel KDV uygulamaları ve eko-tasarım zorunlulukları sektörün ölçeklenmesine ivme kazandırabilir. Hükümetler onarımı teşvik etmeye yönelik adımlara giderek daha fazla odaklanırken, sektör için asıl belirleyici faktör artan tüketici ilgisi olabilir. Onarım hizmetlerini kullanan, kendi kıyafetlerini tamir etmeyi öğrenen ve dayanıklı ürünler talep eden tüketicilerin sayısı arttıkça, markalar da bu talebe yanıt vermek zorunda kalacak.

Metin, bilgi kutularının altında devam etmektedir

Tüketici ilgisi bakım ve kaliteye doğru kayıyor

Google Trends verilerine göre giysi onarımı ve bakımına olan ilgi 2025'ten bu yana düzenli olarak artıyor. Sosyal medyada ise #fabrictok ve #naturalfibertok gibi etiketler altında giysi materyalleri üzerine yapılan paylaşımlar giderek daha fazla alan kazanıyor. Materyallere yönelik bu artan ilgi ve özellikle sentetikler yerine doğal liflerin tercih edilmesi, giysilerdeki ve diğer tüketici ürünlerindeki mikroplastiklere dair büyüyen endişelerle doğrudan bağlantılı. Döngüsellik bilincine sahip tüketiciler, aynı zamanda kıyafetlerinin uzun ömürlü olmasını bekliyor. Samsara Eco'nun ağırlıklı olarak Z kuşağından oluşan 5.000'den fazla topluluk üyesiyle gerçekleştirdiği 2026 Döngüsel Bilinçli Tüketici Raporu'nda (Circular-Conscious Consumer Report), katılımcıların yüzde 89'u bir ürünü en az 30 kez giymeyi beklediğini, yüzde 54'ü ise kalitenin markanın sorumluluğunda olduğunu belirtiyor.

Kalite ve dayanıklılığa yönelik artan ilginin yanı sıra, onarım artık insanların yaparken görünmek istedikleri bir eyleme dönüşüyor. "Görünür onarım" (visible mending) akımı, tamir izlerini gizlemek yerine sergileyerek onarımı bir stil ifadesi haline getiriyor. Pinterest'in 2026 Hobi Trendleri Raporu'na göre, Japon görünür onarım tekniği olan “sashiko fikirleri” aramaları yüzde 1.509, “onarım estetiği” aramaları ise yüzde 157 oranında artış gösterdi. Bazı markalar da bu trende ayak uyduruyor; örneğin Arc’teryx’in onarım yamaları başlı başına arzu edilen bir tasarım unsuru haline gelmiş durumda.

Markaların onarım hizmetlerine ilgisi giderek artıyor

Circular Fashion News, 2026'nın ilk yarısında dokuz markanın yeni onarım programı başlattığını veya mevcut programlarını genişlettiğini tespit etti. Fransa'da Kiabi, Moea ve Octobre, onarım platformu Save Your Wardrobe iş birliğiyle yeni programlar başlatırken; United Repair Centre ile ortaklık kuran Salomon, programını Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, İtalya ve İspanya'ya genişletti. Birleşik Krallık'ta Next, Sojo ile; Primark, The Seam ile ve Lanx ise Tern ile onarım hizmeti sunmaya başladı. Hollanda'da Fabienne Chapot, Mended ile güçlerini birleştirirken, Avustralyalı perakendeci The Iconic ise Hello Tailr ile ortaklığa gitti.

Bu yeni girişimler, yıllardır, hatta bazı durumlarda onlarca yıldır onarım hizmeti sunan köklü markaların arasına katılıyor:

• Yeniden mumlama (re-waxing) ve onarım hizmetini ilk kez 1921'de başlatan Barbour, günümüzde yılda yaklaşık 97.000 ürünü yeniliyor veya onarıyor
• 1976'dan bu yana ürünlerini tamir eden Patagonia, 2025 mali yılında dünya genelinde 174.799 ürünü onardı
• 2014'ten beri ücretsiz onarım sunan Nudie Jeans, 2024 yılında 68.342 onarım ve tadilat işlemi gerçekleştirdi
• Lüks segmentte ise Louis Vuitton, dünya çapında işlettiği 12 onarım atölyesinde yılda yaklaşık 600.000 ürünü elden geçiriyor

Maliyet hem en büyük motivasyon kaynağı hem de en büyük engel

Yılın ilk yarısında İsveç Araştırma Enstitüleri (RISE), Danimarka, Polonya ve İsveç'teki 3.000'den fazla tüketicinin katılımıyla giysi onarım hizmetleri üzerine kapsamlı bir çalışma yayımladı. Danimarka ve İsveç'te finansal avantajlar, çevresel nedenlerin önüne geçerek onarım için en güçlü motivasyon kaynağı oldu. Jean onarımı üzerine yapılan bir tercih deneyinde katılımcılar, ülkeye bağlı olarak ortalama bir yeni jean fiyatının yaklaşık yüzde 40 ila 85'ini onarım için ödemeye istekli olduklarını belirtti; ancak araştırmacılar bu rakamların bir üst sınır olarak görülmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Danimarka ve İsveç'te onarım hizmetlerini kullanmanın önündeki en büyük engel, maliyet ve süreyi önceden tahmin edememek olurken, Polonya'da ise yeni bir ürün satın almanın çok daha kolay olması temel engel olarak öne çıktı.

Aynı zamanda, hızlı ve ultra-hızlı modanın tetiklediği düşen fiyatlar, pek çok giysiyi onarıma değmeyecek kadar ucuz hale getiriyor. Yeni bir ürünün fiyatı eskiyi tamir ettirmekten daha düşük olduğunda, fiyat belirleyici faktör haline geliyor. Onarım etrafındaki politika tartışmalarının çoğunun, bu hizmeti son tüketici için daha ucuz hale getirmeye odaklanmasının temel nedeni de tam olarak bu.

Politika cephesinde en büyük etkiyi döngüsel KDV ve onarım bonusu girişimleri yaratabilir

Onarıma yönelik politika destekleri temel olarak üç ana kaldıraç üzerinden işliyor: dayanıklı ve onarılabilir ürünler için eko-tasarım gereklilikleri, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) ve onarım bonusları ile indirimli KDV gibi finansal teşvikler. Bunlar arasında finansal teşvikler, tüketicilerin dile getirdiği maliyet sorununa en doğrudan çözümü sunuyor.

Fransa'nın uyguladığı onarım bonusu bu alanda ana referans noktası olmayı sürdürüyor. 2023'ten bu yana yürürlükte olan sistem, markaların EPR ücretleri aracılığıyla finanse ettiği bir fon sayesinde, tüketicilere sertifikalı tamircilerde yaptıracakları her giysi veya ayakkabı onarımı için 7 ila 25 avro arasında anında indirim sağlıyor. Şubat 2026'da İrlanda hükümeti de 2027'den itibaren benzer bir onarım kuponu programını pilot olarak uygulayacağını duyurdu.

Döngüsel KDV uygulaması ise potansiyel olarak çok daha geniş çaplı bir etki yaratabilir. AB yasaları 2022'den bu yana giysi ve ayakkabı onarımında indirimli KDV uygulanmasına izin veriyor, ancak bunu hayata geçiren ülke sayısı oldukça az. Döngüsel Moda Federasyonu ve KPMG çalışmasına göre, 2029 yılında AB genelinde uygulanacak bir Döngüsel KDV, yıllık büyümeyi yaklaşık yüzde 7,4'e, 2030 pazar büyüklüğünü ise yaklaşık 3,9 milyar avroya çıkarabilir.

Mayıs ayında Ellen MacArthur Vakfı ve aralarında H&M Group, Decathlon, Zalando, Vinted ve Arc’teryx'in de bulunduğu 69 kuruluş, hükümetlere onarım ve ikinci el satış (resale) üzerindeki KDV ve iş gücü vergilerini düşürme çağrısında bulundu. Vakfın “The New Bottom Line” (Yeni Bilanço) raporuna göre, bu önlemler onarım hizmetlerindeki brüt kâr marjlarını yaklaşık yüzde 41'e kadar yükseltebilir.

Markaların onarımdan nasıl kazanç sağlayacaklarını çözmeleri gerekiyor

Pek çok marka onarım hizmetlerini hala bir gelir kalemi olarak değil, bir müşteri hizmetleri maliyeti olarak yönetiyor. Exeter Üniversitesi, Manchester Metropolitan Üniversitesi ve Finisterre tarafından hazırlanan bir bilgilendirme raporu, markaların onarım süreçlerini organize edebilecekleri altı farklı yöntemi haritalandırdı. Bu yöntemler; markanın kendi bünyesinde kurduğu onarım merkezlerinden onaylı iş ortaklarına, bağımsız üçüncü taraflardan markanın araç, parça ve talimatları sağladığı müşteri odaklı onarım modellerine kadar uzanıyor.

Markaların onarımdan nasıl fayda sağlayacağına dair tartışmaların büyük bir kısmı müşteri sadakati ve yasal düzenlemelere hazırlık gibi stratejik değerlere odaklanıyor; ancak onarımın ikinci el satışlar yoluyla yeni gelirler yaratabileceğine dair güçlü işaretler de var. Fashion for Good ve Circle Economy'nin “Sorting for Circularity: Project Rewear” (Döngüsellik İçin Ayrıştırma: Yeniden Giyim Projesi) raporunda, United Repair Centre kendi onarım ve yenileme hizmetinden geçen 1.131 markalı ürüne ait verileri analiz etti. Onarım, inceleme ve yıkama işlemleri ürün başına ortalama 22,73 avroya mal olurken, bu ürünler ortalama 73,93 avrodan yeniden satıldı. Bu rakam onarım maliyetinin 3,3 katına denk geliyor ve ürünlerin yüzde 97,7'si onarım maliyetinden daha yüksek bir fiyata alıcı buldu.

—--------------------------------------------------------------------------------------

Sonuç olarak, 2026'nın ilk yarısına ait bulgular onarımın niş bir alan olmaktan çıktığını gösteriyor; ancak örneğin ikinci el pazarının (resale) başardığı gibi sektörel bir dönüşümden bahsetmek için henüz erken. Tüketici ilgisi oldukça gerçek, markaların bu alandaki girişimleri çoğalıyor ve kaliteli ürünler söz konusu olduğunda işin ekonomisi mantıklı bir zemine oturuyor. Yine de pazar hala küçük, çoğu program satış hacimlerine kıyasla mütevazı kalıyor ve onarım ile yeni ürün satın alma arasındaki fiyat farkı, onarım hizmetlerini pazarın büyük bir bölümü için erişilmez kılmaya devam ediyor.

Kaynaklar:
-State & Prospects of Circular Fashion in Europe, 2026, Fédération de la Mode Circulaire / KPMG
-Circular-Conscious Consumer Report, 2026, Samsara Eco
-Hobbies Trend Report 2026, 2026, Pinterest
-Consumer Preferences for Digital Platform-Based Clothing Repair Service Features: Evidence from a Multinational Choice Experiment, 2026, RISE Research Institutes of Sweden (Daniel, Diener & Hunka, Cleaner and Responsible Consumption)
-The New Bottom Line, 2026, Ellen MacArthur Foundation
-Mapping the Repair Landscape in Fashion: Briefing for Business Leaders, 2026, University of Exeter / Manchester Metropolitan University / Finisterre
-Sorting for Circularity: Project Rewear, 2026, Fashion for Good / Circle Economy