Inditex ve Dünya Bankası'ndan tekstil endüstrisinin çevresel etkisini azaltmak için 400 milyon dolarlık fon

Madrid – Dünya Bankası Grubu bünyesindeki Uluslararası Finans Kurumu (IFC), ABD merkezli yatırım fonu yöneticisi Social Investment Managers & Advisors (SIMA) ile iş birliği yaparak, moda endüstrisinin tedarik zinciri dönüşümünü destekleyecek ilk karma finansman fonunu hayata geçirdi. Toplamda 400 milyon dolara kadar sermaye büyüklüğüne ulaşması hedeflenen bu yeni yatırım aracında, IFC ana kamu yatırımcısı olarak yer alırken, İspanyol moda devi Inditex Grubu ise en büyük özel sektör yatırımcısı konumunda bulunuyor.

Tekstil, Hazır Giyim ve Ayakkabı Tedarikçileri Karbonsuzlaştırma Fonu (D-TAFS) adıyla kurulan bu yeni girişim, ticari sermaye ile kalkınma finansmanını aynı potada eritmeyi amaçlıyor. Moda tedarikçilerinin özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmış imtiyazlı koşullarla kredi finansmanı sunacak olan bu karma finansman aracı; ağırlıklı olarak Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Latin Amerika'daki küçük ve orta ölçekli işletmeleri (KOBİ) desteklemeye odaklanacak. Böylece üreticilerin, sera gazı emisyonlarını ve çevresel ayak izlerini azaltmaya yönelik projelerini ve girişimlerini finanse etmelerine olanak tanınacak.

Moda endüstrisinin değer zincirini dönüştürmeyi hedefleyen bu ilk karma finansman fonuna şimdiden pek çok uluslararası kuruluş destek taahhüdünde bulundu. Hollanda'dan FMO, Fransa'dan Proparco, Birleşik Krallık'tan British International Investment (BII) ve ABD'den Küresel Çevre Fonu (GEF) ile Apparel Impact Institute (AII) bu kuruluşlar arasında yer alıyor. Söz konusu kurumlar, fonun ilk finansman turunu kapatmak için hedeflenen 225 milyon dolarlık tutara farklı meblağlarla katkıda bulunacak. Bu ilk tura, sırasıyla 60 milyon dolar ve 50 milyon dolara kadar yatırım taahhüdü veren Dünya Bankası'na bağlı IFC ve İspanyol moda devi Inditex liderlik ediyor. Gelecek finansman turlarında yeni yatırımcıların sürece dahil olmasıyla birlikte, tekstil ve moda tedarik zincirinin dönüşümü için hedeflenen 400 milyon dolarlık nihai büyüklüğe ulaşılması ve katkıda bulunanların liderlik pozisyonları ile yatırım miktarlarının bu doğrultuda şekillenmesi bekleniyor.

IFC Asya ve Pasifik Bölge Başkan Yardımcısı Sarvesh Suri konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Küresel markaların tedarik zincirlerinin belkemiğini oluşturan küçük ve orta ölçekli tedarikçiler, rekabet güçlerini koruyabilmek için uygun maliyetli ve doğru yapılandırılmış finansmana erişime ihtiyaç duyuyor” ifadelerini kullandı. Suri, bu anlayıştan hareketle hayata geçirilen yeni fonun; verimliliği, enerji tasarrufunu ve operasyonel dayanıklılığı artırmak, aynı zamanda nitelikli istihdamın korunmasına katkıda bulunmak amacıyla sermayeyi harekete geçirmek üzere lider markaları, yatırımcıları ve tedarikçileri ortak bir çözüm etrafında buluşturduğunu vurguladı.

Inditex CEO'su Óscar García Maceiras ise, “Tekstil tedarik zincirini dönüştürmek, tüm sektörün birlikte hareket etmesini ve üreticilerin yatırım yapabilmek için hem teknik bilgiye hem de gerekli finansmana erişebilmesini gerektiriyor” dedi. Inditex olarak halihazırda fabrikaların ihtiyaçlarını anlamak ve özel dönüşüm planları geliştirmek adına tedarikçileriyle iş birliği içinde olduklarını belirten Maceiras, D-TAFS fonunun bu süreci bir adım öteye taşıyarak, belirlenen iyileştirme alanlarını somut yatırımlara ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürmeye ve böylece sektörün genel dönüşümünü kolaylaştırmaya yardımcı olacağını sözlerine ekledi.

İki ayrı finansman mekanizmasıyla işleyecek

Yeni yatırım fonu kapsamında yürütülecek finansman dinamiklerine bakıldığında, sistemin iki alt fon şeklinde yapılandırılacağı görülüyor. İlk alt fon, doğrudan tekstil ve hazır giyim üreticilerine yatırım kolaylığı sağlamaya ve kredi tahsis etmeye odaklanacak. İkinci alt fon ise, bu tedarikçilerle çalışan enerji hizmet şirketlerini, enerji geliştiricilerini ve dağıtıcılarını finanse ederek çevresel etkiyi azaltmayı ve daha sürdürülebilir, daha az kirletici enerji kaynaklarının kullanımını teşvik etmeyi amaçlayacak.

Bu iki finansman mekanizması aracılığıyla fon; sera gazı emisyonlarını düşürmeyi, şirketlerin ve üretim süreçlerinin enerji ve su verimliliğini artırmayı ve nihayetinde tekstil endüstrisinin genel çevresel etkisini en aza indirmeyi hedefleyen projelere kaynak sağlayacak. Bu doğrultuda; yenilenebilir enerji sistemlerinin kurulumu, makine parkurlarının modernizasyonu ve yenilenmesi, kazanların ve diğer endüstriyel ekipmanların iyileştirilmesi, süreç optimizasyonu, suyun yeniden kullanımı ve atık su arıtımının geliştirilmesi veya tekstil üretiminde kullanılan kimyasalların yönetimi gibi projeleri hayata geçiren işletmelere finansal destek sunulacak. Şirketlerin bu girişimler için fon kaynaklarına erişebilmeleri adına, fabrikalarının ihtiyaçlarını, planlanan yatırımları ve çevresel hedefleri tanımlayan yapılandırılmış bir plan sunmaları gerekecek. Bu çalışmaya dayanarak her projenin uygulanabilirliği değerlendirilecek ve yatırımların ilerleyişini ve sonuçlarını ölçmek üzere performans göstergeleri belirlenecek. Ayrıca, kaydedilen ilerlemeyi izlemek için şeffaf bir hesap verebilirlik süreci yürütülecek ve sağlanan yatırımlar sayesinde elde edilen çevresel kazanımları ölçen ilgili analizleri içeren dört aylık periyodik raporlar hazırlanacak.

Apparel Impact Institute (AII) Başkanı Lewis Perkins, “Tedarikçiler tekstil endüstrisinin karbonsuzlaştırılması için temel bir öneme sahip; ancak pek çok çözüm ciddi bir ön yatırım gerektiriyor ve finansmana erişim en büyük engel olmaya devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu. Perkins ayrıca, D-TAFS fonunun kanıtlanmış iklim çözümlerini uygulanabilir yatırım projelerine dönüştürmeye yardımcı olduğunu ve tedarikçilere karbonsuzlaştırmayı hayata geçirip ölçeklendirmeleri için somut bir yol haritası sunduğunu vurguladı.

Tam da bu noktaya değinen British International Investment (BII) CEO'su Leslie Maasdorp, modayı karbonsuzlaştırma görevinin, giysiler mağazalara ulaşmadan çok önce, üretildikleri fabrikalarda ve tedarik zincirlerinde başladığının anlaşılması gerektiğini ifade etti. Maasdorp, “Gelişmekte olan pazarlardaki tekstil üreticilerinin yenilenebilir enerjiye, verimli makinelere ve daha temiz üretime yatırım yapmalarına yardımcı olarak, D-TAFS aracılığıyla gerçekleştirdiğimiz bu yatırımla, ihtiyaç duydukları uzun vadeli finansmanın kilidini açıyoruz. Bu adım, emisyonları henüz kaynağında azaltırken, nihayetinde Birleşik Krallık'taki ve tüm dünyadaki tüketicilerin yararına olacak daha sürdürülebilir ve dirençli bir tekstil endüstrisini destekliyor” dedi.

ABD merkezli varlık yönetim şirketi SIMA'nın CEO'su Asad Mahmood ise, “SIMA olarak, projeleri hayata geçirmek için yalnızca sermayenin mevcudiyetinin yeterli olmadığını öğrendik” şeklinde konuştu. Fabrika sahiplerinin bir kazanı değiştirmeleri veya yenilenebilir enerjiye yatırım yapmaları gerektiğini bilebileceklerini, ancak özelleştirilmiş bir kredi yapısı, uygun koşullar ve uygulama desteği olmadan bu projelerin sadece teorik çalışmalardan ibaret kalabileceğini belirten Mahmood, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu önemli değer zincirinde sürdürülebilir çözümleri destekleme konusundaki uzun yıllara dayanan kapsamlı deneyimimiz sayesinde, nihayet finansal açıdan cazip ve ölçeklenebilir bir çözüm sunuyoruz. Ancak bu çözüm sadece finansmandan ibaret değil; aynı zamanda iklim etkisi yaratmanın, pazar taleplerini karşılamanın ve rekabet gücü ile dayanıklılığı eş zamanlı olarak güçlendirmenin mümkün olduğunu kanıtlamakla ilgili. Nitekim Dünya Bankası Grubu, önde gelen küresel bir grup olarak Inditex ve SIMA; FMO, Proparco, BII ve AII gibi küresel yatırımcılarla güçlerini birleştirdiğinde, bir tedarik zinciri sorununu uygulanabilir bir yatırım çözümüne dönüştürmüş oluyoruz.”