Moda ve döngüsel ekonomi: Brüksel’in 'Döngüsel Ekonomi Yasası' sektöre neler getirecek?

Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Döngüsel Ekonomi Yasası (Circular Economy Act - CEA), Avrupa Birliği sınırları içinde döngüsel ekonomiye geçiş sürecini hızlandırmayı amaçlayan kapsamlı bir yasa tasarısı olarak öne çıkıyor.

Bu yeni düzenleme; geri dönüşümü, yeniden kullanımı ve atıkların ekonomiye geri kazandırılmasını teşvik ederken, aynı zamanda ikincil hammadde pazarının geliştirilmesini hedefliyor.

Moda endüstrisi açısından bakıldığında bu girişim, yalnızca ürünlerin çevresel ayak izini azaltmakla sınırlı kalmıyor; döngüselliği ekonomik açıdan sürdürülebilir ve rekabetçi bir sanayi modeline dönüştürmeyi de amaçlıyor.

Yasanın temel hedefi; çıkar, üret, tüket ve at mantığına dayalı doğrusal modelden uzaklaşarak hammaddelerin, ürünlerin ve atıkların çok daha yüksek oranda yeniden kullanılmasını, onarılmasını ve geri dönüştürülmesini sağlamak. Bu vizyon doğrultusunda öne çıkan başlıca maddeler ise şunlar:

– İşlenmemiş (ham) materyallerin yerini alabilecek geri dönüştürülmüş malzemelerden oluşan güçlü bir Avrupa ikincil hammadde pazarının kurulması.

– Yeniden kullanım ve geri dönüşüm süreçlerine öncelik vermek adına, geri kazanılabilir atıkların üye ülkeler arasındaki dolaşımının kolaylaştırılması.

– Başta endüstriyel üretim süreçleri olmak üzere, geri dönüştürülmüş malzemelere yönelik talebin artırılması.

– İthal hammaddelere olan dışa bağımlılığı azaltarak Avrupa sanayisinin rekabet gücünün pekiştirilmesi.

– Döngüsel ekonomi faaliyetlerinin gelişimini yavaşlatan mevcut yasal ve bürokratik engellerin ortadan kaldırılması.

Tekstil sektörü, Avrupa döngüsel ekonomisinin öncelikleri arasında yer alıyor

Avrupa Komisyonu tarafından başlangıçta 11 Kasım 2026 tarihinde sunulması beklenen Döngüsel Ekonomi Yasası'nın tanıtımı, mevcut yayın takvimine göre 18 Kasım'a ertelendi.

Moda ve tekstil endüstrisi, halihazırda ürünlerin kullanım ömrü sonu yönetimi ve eko-tasarım süreçlerini kapsayan iki önemli Avrupa regülasyonunun radarında bulunuyor: Atık Çerçeve Direktifi revizyonu ve Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Yönetmeliği (ESPR).

Yeni Döngüsel Ekonomi Yasası ise tekstil geri dönüşümünün sanayileşmesini hızlandırabilir, geri dönüştürülmüş elyaf kullanımını teşvik edebilir ve dolayısıyla toplama, ayrıştırma, onarım ve yeniden kullanım operasyonlarının kârlılığını artırabilir.

Bununla birlikte yasanın, üye devletler arasında Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) kurallarının ve elyaf geri dönüşüm standartlarının uyumlulaştırılması konusunda çok daha ileri adımlar atması bekleniyor.