Sentetik tekstil atıkları mikroplastik kirliliğini katlıyor: Küresel araştırma uyardı
Earth Action tarafından yayımlanan yeni bir küresel araştırmaya göre, atık sentetik giysilerden kaynaklanan mikroplastik kirliliği 2000 yılından bu yana neredeyse dört katına çıktı ve yalnızca 2024 yılında çevreye 878 bin ton mikroplastik sızdı. 'The Microplastic Ticking Time Bomb' (Mikroplastik Saatli Bombası) başlıklı raporun, sentetik tekstil ürünlerinin çöpe atıldıktan sonra nasıl parçalandığını ve doğaya ne şekilde mikroplastik saldığını inceleyen ilk çalışma olduğu belirtiliyor.
Araştırma verilerine göre, ömrünü tamamlamış giysiler 2024 yılında 2,4 milyon ton mikroplastik üretti ve bu miktarın üçte birinden fazlası doğrudan doğaya karıştı. Günümüzde atılan sentetik kıyafetlerin yaklaşık yüzde 30'u atık yönetim süreçlerinde doğru şekilde işlenemiyor. Çalışma ayrıca, bugüne kadar depolanan tüm sentetik tekstillerin yalnızca yüzde 5'ini oluşturmasına rağmen, açık alanlara kontrolsüzce bırakılan giysilerin mikroplastik sızıntısının yaklaşık yüzde 90'ından sorumlu olduğunu ortaya koydu.
1963 yılından bu yana çöpe atılan sentetik giysilerin tahmini olarak 44 milyon ton mikroplastik ürettiği ve bunun 16 milyon tonunun doğaya sızdığı hesaplanıyor. Çöp depolama alanlarında halen doğaya karışan miktarın yaklaşık 19 katı kadar plastik barındırılması, bu kirliliğin onlarca hatta yüzlerce yıl boyunca devam edeceği anlamına geliyor. Rapor, tekstil atıklarının küresel ölçekteki eşitsiz etkilerine de dikkat çekiyor. Bölgeye ihraç edilen yüksek hacimli ikinci el giysiler ve yetersiz atık yönetimi altyapısı nedeniyle, küresel mikroplastik sızıntısının yüzde 45'i Sahra Altı Afrika'da gerçekleşiyor.
Earth Action Kurucu Ortağı ve Araştırma Başkanı Julien Boucher konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Giysilerin mikroplastik ayak izi, bir parçayı gardırobumuzdan çıkardığımızda sona ermiyor. Atılan sentetik kıyafetler adeta birer saatli bomba. Halihazırda atık sahalarında bulunan tekstiller nesiller boyu parçalanmaya devam edecek; üstelik bu sorunu kontrol altına alma donanımı en düşük ülkelerde her yıl bu yığınlara yenilerini ekliyoruz. Hükümetler ve moda endüstrisi bugün harekete geçmezse sorun katlanarak büyüyecek. Sızıntının yüzde 90'ına kaynaklık eden açık alana çöp dökme uygulamasına son vermek kirliliği birkaç yıl içinde azaltabilir; daha uzun ömürlü giysiler üretmek ise yarının atık hacmini küçültecektir.”
Araştırma; tüketimi azaltmanın, atık yönetimini iyileştirmenin, onarım ve ikinci el satış modelleriyle giysi ömrünü uzatmanın gelecekteki sızıntıları sınırlamak için en kritik önlemler olduğu sonucuna varıyor. Cotton Incorporated Sürdürülebilirlik Direktörü (CSO) Jesse Dayster ise bulguları şu sözlerle özetliyor: "Bu araştırma, giyim sektörüne kıyafetler çöpe atıldıktan sonra neler yaşandığına dair çok daha bütüncül bir tablo sunuyor. Bu gerçek, hem seçtiğimiz materyalleri hem de giysileri ne kadar süreyle kullandığımızı yeniden düşünme biçimimizin bir parçası olmalı."
YA DA ŞUNUNLA DEVAM ET