Sokak Modasının Yeni Oltası: Nays Balıkçılığı Nasıl Bir Yaşam Tarzına Dönüştürüyor?
Berlin merkezli Nays bir fuarda stant açtığında, etrafında tıpkı sınırlı sayıda üretilen bir sneaker lansmanındaymışçasına yoğun bir kalabalık oluşuyor. Marka, hazırladığı filmleri Almanya genelinde sekiz ayrı sinemada gösterime soktuğunda ise biletler saatler içinde tükendi. Kurucu ortak Marcel Mandry, yalnızca Köln’deki gösterimde markanın şapka, kapüşonlu üst ve berelerini giyen 1.200 kişinin iki saatlik filmi izlemek için salonu doldurduğunu belirtiyor. Gençlerden emeklilere kadar toplumun her kesimini kapsayan bu topluluğun yüzde 90'ından fazlasını erkekler oluştursa da kadınların oranı giderek artıyor.
Markanın koleksiyonu, ilk bakışta kalabalıktan sıyrılması zor gibi görünen bir sokak modası ve dış giyim karışımından oluşuyor. Ancak Nays, niş bir alandan doğup ürünlerini bu kitlenin ihtiyaçlarına göre şekillendirdiği ve sunduğu teknik ekipmanlarla topluluğu kendine bağladığı için, Avrupa'daki başarılı başlangıcının ardından şimdi de Amerika Birleşik Devletleri pazarına açılmaya hazırlanıyor. Bu başarının merkezinde ise yeni ve popüler bir ekstrem spor değil, son dönemde moda dünyasında da altın çağını yaşayan köklü bir hobi yer alıyor: Balıkçılık.
Bu tutkunun insanları ne kadar derinden etkilediği sinema salonlarındaki atmosferden kolayca anlaşılıyor. Mandry, beyaz perdede bir balık yakalandığında tüm salonun "sanki Almanya dünya şampiyonu olmuş gibi" alkışladığını söylüyor. O ve kurucu ortağı Dustin Schöne, bu büyük heyecanı bu yıl çift haneli milyon avroluk ciroya ulaşması beklenen karlı bir ticari girişime dönüştürmeyi başardı.
Gorpcore'dan Anglercore'a Geçiş
Balıkçılığın moda dünyasını oltaya getirdiği, kendi alt kültürünün çok ötesinde bir gerçeğe dönüşmüş durumda. Daha 2025'in başlarında Vogue gibi önde gelen moda dergileri; kalın örgülü kazaklar, çizgili üstler, yağmur çizmeleri ve uyumlu berelerle karakterize edilen "Fisherman Aesthetic" (Balıkçı Estetiği) ya da diğer adıyla "Fishermancore" akımını yeni trend olarak ilan etmişti. Bunun üzerine Prada, Miu Miu ve Bottega Veneta gibi lüks modaevleri koleksiyonlarında denizcilik unsurlarına yer vermeye başladı. Balıkçı yelekleri ve çok cepli fonksiyonel parçalar gibi teknik dış giyim ürünlerini sokak modasıyla harmanlayan "Anglercore" mikro trendi ise mevcut Gorpcore rüzgarını daha rafine bir boyuta taşıyarak göl kenarı stilini şehir sokaklarına uyarladı.
Bu sonbaharda ayrıca Tremaine Emory'nin markası Denim Tears ile Kaliforniyalı sokak giyim devi Stüssy, balıkçılıktan ilham alan ortak bir kapsül koleksiyon tanıttı. Bundan daha önce ise ABD'li spor malzemeleri perakendecisi Bass Pro Shops'un fileli şapkası (trucker cap) sosyal medyada viral bir trend haline gelmiş; on doların altındaki uygun fiyatı ve Z kuşağının ironik 'anti-moda' akımı sayesinde satış rekorları kırmıştı.
Ancak Nays, tüm bu popüler kültür dalgasından çok daha önce sahnedeydi ve büyümesini geçici bir trende dayandırmak istemiyor. Mandry, duruşlarını şu sözlerle özetliyor: "Biz, büyümek için devasa bir popülerlik dalgasının peşine takılan bir sokak giyim markası değiliz. Bizim DNA'mız doğrudan balıkçılıktan geliyor ve tasarımlarımız gerçek balıkçılar için üretiliyor."
Outdoor Hedefleri Olan Bir Balıkçılık Markası
Hedeflenen çift haneli milyon avroluk ciro ile Berlin merkezli şirket, bir önceki yıla göre yüzde 30'un üzerinde bir büyüme kaydetmeye hazırlanıyor. Bu oran, markanın kurulduğu 2019 yılından bu yana her yıl yakaladığı ortalama yüzde 40'lık büyüme ivmesinin biraz altında kalsa da oldukça etkileyici. Yıl sonu itibarıyla toplam cironun yaklaşık yüzde 65'inin olta yemleri ve ekipmanlarından, yüzde 35'inin ise hazır giyim koleksiyonundan gelmesi bekleniyor.
Ancak doğa yürüyüşü, patika koşusu veya bisiklet gibi diğer spor ve outdoor segmentlerindeki tüketicilerin markayı keşfetmesiyle bu denge değişebilir. Zira bu alanlardaki potansiyel hedef kitle, balıkçılık camiasına kıyasla çok daha büyük. Mandry bu potansiyeli, "Doğa yürüyüşçüleri gibi outdoor tutkunları yağmurluklarımızı satın almaya başladığında satışlarımız kelimenin tam anlamıyla patlayacak" diyerek ifade ediyor.
Rakamlar da bu iki pazar arasındaki devasa farkı doğruluyor. Potsdam-Sacrow İç Su Balıkçılığı Enstitüsü'nün Alman İç Su Balıkçılığı Yıllık Raporu'na göre, 2024 yılında eyalet balıkçılık makamları tarafından kaydedilen geçerli balıkçılık lisansı sayısı yaklaşık 1,8 milyon. Buna karşılık, Allensbach Kamuoyu Araştırmaları Enstitüsü'nün 2023 tarihli Pazar ve Medya Analizi araştırmasına göre Almanların yüzde 57'si sık sık veya ara sıra doğa yürüyüşü yapıyor.
Tüm bu büyüme potansiyeline rağmen marka, kendi balıkçılık DNA'sına ve dolayısıyla olta yemi üretimine her zaman sadık kalmayı planlıyor. Mandry bu noktada rol model olarak Arc'teryx'i gösteriyor. Kökeni dağcılık ve tırmanış sporuna dayanan Kanadalı marka, bu teknik mirastan küresel çapta ses getiren bir outdoor ve giyim devi yaratmayı başarmıştı. "Bu durum, inandırıcı ve özgün bir spor DNA'sının barındırdığı potansiyeli açıkça gösteriyor" diyen Mandry, ekliyor: "Hazır giyim departmanımız ne kadar büyürse büyüsün, ürün gamımızda her zaman olta yemleri olmaya devam edecek."
Nays, olta yemlerini doğrudan satış kanallarının yanı sıra toptan satış (wholesale) yoluyla Avrupa genelinde 500'den fazla mağazada tüketiciyle buluşturuyor. En önemli pazar ana vatanı Almanya olurken, onu Avusturya, İsviçre, Hollanda ve markanın üç kişilik özel bir satış ekibi kurduğu Fransa takip ediyor. Doğu Avrupa'daki ticari hacim de giderek büyüyor. ABD pazarındaki ilk adım ise Eylül ayında New York'taki bir galeride düzenlenen özel etkinlikle atıldı.
ABD'de Kendi Şirketini Kuruyor
Mandry, markanın balıkçılık ve yaşam tarzını birleştiren vizyonu için ABD'de muazzam bir potansiyel görüyor: "New York'ta insanların Supreme kapüşonlu üstler ve sırt çantalarıyla, Los Angeles'ta ise sörf tahtalarıyla dolaştığını ve bisikletlerine oltalarını astıklarını görürsünüz. Orada balıkçılık, günlük yaşam tarzının ayrılmaz bir parçası."
Atlantik'in ötesinde daha etkin bir şekilde faaliyet gösterebilmek adına Nays, ABD'de kendi şirketini kuruyor ve yerel bir ekip oluşturuyor. Bir işi doğru yapmak için sahada olmak gerektiğini vurgulayan Mandry, "Aksi takdirde sadece Almanya'dan ürün göndermek ve reklam kampanyalarını uzaktan yönetmek oldukça zorlaşıyor" diyor. Bu adım aynı zamanda Berlin'deki genel merkez ekibinin yükünü de hafifletecek: "Avrupa'da da hala çok ciddi bir büyüme potansiyeli görüyoruz. Bu nedenle Almanya'daki çalışma arkadaşlarımızın ABD ve Avrupa operasyonlarını aynı anda sırtlamasına gerek yok. Her iki pazarda da sağlıklı büyümeye devam etmek için operasyonları net bir şekilde ayırıyoruz." Ayrıca Nays, ABD pazarına özel olarak hem olta yemi hem de giyim koleksiyonları geliştirmeyi planlıyor ki Mandry'ye göre stratejik olarak en büyük adımı bu oluşturuyor.
New York'taki lansman etkinliğinin ardından, olta yemlerini kendi ürün seçkilerine dahil etmek isteyen birçok perakendeciden talep gelmiş. Ancak Mandry, markanın yerel pazarda öncelikle kendi ayakları üzerinde durması ve "büyük Amerikan ve Japon markalarının" arasında kaybolmaması için ABD'de şimdilik yalnızca doğrudan tüketiciye satış (D2C) modeline odaklanacaklarını açıklıyor.
İlk aşamada marka yüzü olarak yer alacak üç ila dört yerel balıkçıyla iş birliği yapılıyor ve bu süreç turnuvalar ve ürün gönderimleri (seeding) ile destekleniyor. "Pahalı bir ünlü anlaşmasıyla kısa vadeli dikkat satın almak istemiyoruz" diyen Mandry, stratejilerini şöyle anlatıyor: "Bizim yaklaşımımız, gerçekten balık tutan, ürünlerimizi kullanan ve bu dünyayı inandırıcı bir şekilde temsil eden insanlarla birlikte büyümek." Bu isimler aracılığıyla yaratılacak marka bilinirliğinin, uzun vadede işletmeden işletmeye (B2B) toptan satış kanalının önünü açması hedefleniyor. Marka daha önce Avrupa'da da aynı stratejiyle büyümüş. "Ürünü mağazaya sokmayı her zaman başarırsınız, ancak asıl belirleyici olan o ürünün raftan satılmasıdır (sell-through). Biz süreci tersine çeviriyor ve önce marka bilinirliğini inşa ediyoruz" diyor kurucu ortak. Buna bir de gümrük vergileri ekleniyor: "Gümrük vergilerinin ardından kar marjının büyük bir kısmını B2B perakendecisine bırakmak ekonomik olarak pek sürdürülebilir değil."
Hazır giyim kategorisinde ise tüm pazarlarda şimdilik yalnızca doğrudan satış kanalında ilerleme kararı alınmış. Bunun temel nedenlerinden biri, geleneksel balıkçılık mağazalarının bu kategoride profesyonel dış giyimden ziyade promosyon (merchandise) tarzı ürünler sunması; moda ve spor perakendecilerinin ise ürünleri anlatmak için çok fazla çaba sarf etmek zorunda kalması ve oradaki müşterilerin The North Face veya Arc'teryx gibi bilindik devlere yönelmesi. Bir diğer neden ise markanın standart sezon sonu indirimleri dışında nadiren fiyat kırması. Mandry bu konudaki hassasiyetini şu sözlerle dile getiriyor: "Ürünler hızlı dönmediği için her şeye yüzde 30 indirim uygulayan B2B mağazalarına bağımlı olmak istemiyorum. Mağazada 40 farklı askının yanında tek bir askıda yer alıyorsunuz, bir 'shop-in-shop' (mağaza içi mağaza) sisteminiz yok ve markayı Nays'in temsil ettiği değerlere uygun şekilde konumlandıramıyorsunuz. Biz detaylara çok yüksek önem veren bir markayız."
Balıkçılık İçerik Üreticisi ile Sokak Modası Uzmanının Buluşması
Yirmi yılı aşkın süredir birbirini tanıyan iki kurucu ortak, markaya kendi uzmanlık alanlarından beslenen güçlü birer vizyon katıyor.
Üç yaşından beri balık tutan Schöne, Mandry'nin deyimiyle "kazanılabilecek hemen hemen tüm turnuvaları kazanmış" bir isim. Liseden sonra Koblenz'deki balıkçılık dergisi "Fisch & Fang"da staj yaparken, aynı zamanda Mandry'nin de katıldığı öğrenci partilerinde kapı görevlisi olarak çalışmış. Mandry o günleri, "Her zaman beni içeri almadığına dair bir hikaye anlatır ama bu kesinlikle doğru değil" diyerek gülümseyerek anıyor. İkili o zamandan beri iletişimini hiç koparmamış.
Daha sonra Düsseldorf'a taşınan Schöne, reklam filmleri çeken Saltwater Films adlı prodüksiyon şirketini kurdu ve profesyonel balıkçı Felix Weckesser ile birlikte Kasım ayı itibarıyla yaklaşık 128.000 aboneye ulaşan FirstCastTV adlı YouTube kanalını hayata geçirdi. Bu geçmişi sayesinde Schöne markanın ekran yüzü olurken; Mandry işin ticari boyutunu yönetiyor, hazır giyim departmanının sorumluluğunu üstleniyor ve ABD'ye açılma sürecini koordine ediyor.
Mandry de tam olarak bu ticari vizyonu destekleyen bir geçmişe sahip. Bankacılık eğitimi ve ekonomi yüksek öğreniminin ardından yatırım bankacılığı sektöründe çalışan Mandry, paralelinde sokak modası alanında da önemli deneyimler kazandı. 2011 yılında üç arkadaşıyla birlikte kurduğu Original People's Mind (OPM) adlı marka; Overkill, 43einhalb ve Suppa gibi prestijli Alman sokak giyim perakendecilerinin yanı sıra İngiliz perakende devi Topshop aracılığıyla satışa sunulmuştu.
Yedi yıl sonra iki kurucu ortak güçlerini birleştirmeye karar verdi. Schöne kendi olta yemini piyasaya sürmek istiyordu ve birlikte bunu özgün bir moda koleksiyonuyla birleştirme fikrini geliştirdiler. Mandry kuruluş sürecini şöyle anlatıyor: "Başlangıçtaki ana fikir, outdoor dünyası ve sokak modasını balıkçılıkla sentezlemekti. Bu dünyalar daha önce bu ölçekte bir araya getirilmemişti. 2018'de planlamalara ve ilk ürün fikirlerine başladık, 2019'da ise Nays'i resmi olarak kurduk." İlk üç yıl mevcut işlerinde çalışmaya devam eden ikili, 2022 yılında tam zamanlı olarak Nays'in başına geçti.
Promosyon Ürünleri Yerine Teknik Dış Giyim
Moda dünyasının balıkçılıktan aldığı birçok ilham, örneğin olta atan gülen bir balık figürü gibi ironik unsurlar barındırıyor. Bu mizahi yaklaşım Nays kurucularının da dikkatinden kaçmamış; dışarıdan çalıştıkları grafik tasarımcılar sık sık bu tarz taslaklar gönderiyormuş. "Ancak gerçek bir balıkçılık şirketiyseniz, şaka gibi duran tasarımlar yapamazsınız" diyor Mandry. Basit yağmurlukların üzerine logo basıp promosyon ürünü (merchandise) satmak yerine, balıkçılık sektöründe ciddi bir teknik giyim tedarikçisi olarak kabul görmek istiyorlar. Öyle ki, Kasım ayı lansmanında yer alan yeni yağmurluğun Ar-Ge süreci neredeyse iki yıl sürmüş. Schöne numuneleri balıkçılık turlarında bizzat test ederek tasarım ekibine detaylı geri bildirimler sağlamış.
Hedef kitleye büyük outdoor markalarına kıyasla gerçek bir alternatif sunabilmek adına, yıllar içinde ürünlerin bu teknik bileşenine giderek daha fazla yatırım yapılmış. Koleksiyonun odak noktasında artık 28.000 milimetre su sütunu direncine sahip su geçirmez pantolon ve ceketler, softshell takımlar, yelekler, eksi beş ila sekiz dereceye kadar koruma sağlayan PrimaLoft dolgulu şişme montlar ve ara katman (midlayer) parçalar yer alıyor.
Mandry, tasarımların merkezinde aynı zamanda "havalı giyinmek" isteyen balıkçıların yer aldığını belirtiyor. Abartılı popüler ürünler veya gelip geçici trendler onlar için büyük bir rol oynamıyor. Ürünlerin her şeyden önce fonksiyonel ve pratik olması gerekiyor; örneğin kullanıcı suyun içinde dururken bile sırt çantasındaki olta yemlerinin düzenli kalması ve kolayca erişilebilir olması şart. Günlük yaşam tarzı (lifestyle) kullanımı ise bu fonksiyonelliğin getirdiği bir artı değer.
Kalıplarını en başından beri kendi bünyesinde tasarlayan Nays, pamuklu parçalarını Portekiz ve Türkiye'de, şu sıralar ise ağırlıklı olarak Türkiye'de üretiyor. Yağmurlukların dikiş izolasyonu (taping) gibi yüksek teknik uzmanlık gerektiren tüm ürünler ve çantalar ise Alman bir aile tarafından Çin'de kurulan bir üretici tarafından imal ediliyor. Kumaş tedariki, kalite kontrol, ürün geliştirme ve üretim planlama operasyonları Hong Kong ve Shenzhen'den yönetilirken, üretim Dalian'daki üç fabrikada gerçekleştiriliyor. Marka daha önce Çekya ve İtalya'da da üretim denemeleri yapmış. "Çin'de üretim yapmamızın nedeni daha ucuz olması değil; zira teknik yağmurluk üretimi artık hiçbir yerde ucuz değil" diyen Mandry, ekliyor: "Ancak dikiş izolasyonu ve teknik kumaş tedariki konusunda on yıllar içinde inşa edilmiş en büyük uzmanlık ve bilgi birikimi Asya'da bulunuyor."
Sürekli Yenilik Yerine Güçlü Ana Parçalar
Nays, ürün geliştirme süreçleri için olta yemleri ve hazır giyim kategorilerine özel ayrı ekipler kurdu. Giyim departmanı; kumaş araştırması, tasarım, teknik föy (tech-pack) ekibi ve ürün yönetimi (merchandising) birimlerinden oluşuyor. Şirket bünyesinde 30'dan fazla tam zamanlı çalışanın yanı sıra serbest çalışanlar ve dış danışmanlar görev alıyor. Marka, topluluğunu da bu sürece oldukça erken dahil ediyor ve bazı ürünleri lansmandan 12 ila 15 ay önce kitleyle paylaşıyor.
Bazı modellerin geliştirilmesi iki yıl sürdüğü için Nays, bu yıl koleksiyon yapısını Basics, Essentials ve Core olarak yeniden yapılandırdı. Yağmurluk, ara katman, softshell ve yağmur pantolonu gibi yedi ila sekiz ana parçanın (core pieces) koleksiyonda kalıcı olması, sürekli geliştirilmesi ve özellikle yeni renk alternatifleriyle zenginleştirilmesi planlanıyor. Bunlara her sezon yeni grafiklerle güncellenen kapüşonlu üstler gibi Core Basics parçaları eşlik ediyor. Yılda iki kez büyük koleksiyon lansmanı (drop) yapılırken, tişört, kapüşonlu üst veya hafif ceketlere odaklanan iki ila üç küçük kapsül koleksiyon sunuluyor. Mandry bu stratejiyi, "Neyin işe yaradığını ve balıkçıların neye ihtiyaç duyduğunu gördük, artık mevcut modelleri mükemmelleştirmeye odaklanıyoruz" sözleriyle açıklıyor.
Marka renk paleti konusunda da güvenli alanından yavaş yavaş çıkıyor. Tamamen siyah tasarımlarla yapılan başlangıcın ardından artık koleksiyonda leylak rengi bir ceket bile görmek mümkün. Mandry, bu temkinli yaklaşımı üreticilerin minimum sipariş miktarlarıyla (MOQ) gerekçelendiriyor: "İşe siyah, pembe, fuşya gibi beş farklı renkle başlayamazsınız; aksi takdirde minimum sipariş adetleri nedeniyle elinizde bir anda 5.000 adet yağmurlukla kalırsınız."
Avrupa Etkinlikleri ve Almanya Turu
Nays, ABD'nin yanı sıra New York'taki konsepti örnek alan yeni yaşam tarzı etkinliklerini Paris, Amsterdam ve Berlin'de de düzenlemeyi planlıyor. "Ancak her şeyi tek bir yıla sığdırmak istemiyorum" diyor Mandry. Paris etkinliğinin Moda Haftası döneminde, Amsterdam'ın Mayıs veya Haziran aylarında, Berlin'in ise yaz sonunda gerçekleşmesi öngörülüyor. Berlin etkinliği için detaylı planlama aşamasına geçilmiş bile. Toplulukla daha sıcak bir temas kuracak olan bir diğer proje ise Almanya turu. Nays, özel bir tur otobüsüyle yedi ila dokuz şehri gezerek bir nevi "topluluk buluşmaları" düzenlemeyi hedefliyor.
Ancak tüm bunlardan önce yılın en önemli randevusu kapıda: 27-29 Kasım tarihleri arasında Berlin Fuar Merkezi'nde düzenlenen OutVenture outdoor fuarının bir parçası olan Angelwelt. Nays, 350 metrekareyi aşan devasa standında olta yemlerinin yanı sıra yalnızca fuara özel üretilen basic parçaların da yer aldığı seçkin bir giyim koleksiyonunu sergileyecek. Standın bilinçli olarak geleneksel bir balıkçılık standı gibi görünmemesi hedefleniyor. Mandry iddialı tasarımlarını şu sözlerle özetliyor: "Balıkçılıkla hiçbir ilgisi olmayan on kişi standımıza baksa, muhtemelen on kişi de bunun bir balıkçılık markası olmadığını söyler."
İşlerin bu noktaya gelmesi Mandry'yi hala şaşırtmaya devam ediyor: "Nereden başladığımızı ve şu an nerede durduğumuzu düşündüğümde, tüm bunlar oldukça çılgınca geliyor. Ancak elbette bu başarı bir gecede gerçekleşmedi; arkasında inanılmaz bir zaman ve emek yatıyor."
YA DA ŞUNUNLA DEVAM ET