Anı Kuşağı: Z kuşağı alışveriş için mağazalara geri dönüyor

Z kuşağı, dijital dünyanın yerlisi olan ilk nesil olarak kabul edilse de, sosyal medya platformu Snapchat ve İngiliz perakende uzmanı Mary Portas'ın kurduğu marka danışmanlığı şirketi Portas'ın yürüttüğü yeni bir araştırma, bu kuşağın alışveriş alışkanlıklarına dair ezberleri bozuyor. Araştırmaya göre, Z kuşağı tüketicilerinin yarısından fazlası (%51), internetten anında bir ürün satın almak yerine, sunduğu deneyim için fiziksel mağazaları tercih ediyor.

YouGov iş birliğiyle 2.000'den fazla Z kuşağı tüketicisinin alışveriş alışkanlıklarını ve tutumlarını inceleyen 'Anı Kuşağı' başlıklı rapor, Z kuşağının "sadece hız ve kolaylık odaklı, online bir nesil" olduğu yönündeki klişenin aksine, onların aynı zamanda hatırlanmaya değer anlara yatırım yaptığını, orada olduklarının bir kanıtı olarak hikayeler ve paylaşılan deneyimler biriktirdiğini ortaya koyuyor.

Araştırma, Z kuşağının alışverişi hem pratik hem de duygusal bir eylem olarak gördüğünü gösteriyor. Onlar için alışveriş, yeni şeyler keşfetmenin, arkadaşlarla vakit geçirmenin, anılar biriktirmenin ve bir topluluğun parçası hissetmenin bir yolu. Bu nedenle, salt işlemsel olmaktan ziyade deneyimsel, sosyal ve anı yaratmaya yönelik unsurlara daha fazla değer veriyorlar.

Raporda, "Kolaylık önemli olmaya devam etse de, Z kuşağı alışverişin giderek daha fazla hem verimlilik hem de deneyim sunmasını, pratikliği keşif, bağ kurma ve anı biriktirme ile harmanlamasını istiyor" ifadelerine yer veriliyor. Snap UK perakende, yaşam tarzı ve ambalajlı tüketim ürünleri başkanı Rachel Levy yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Z kuşağı, her şeyin anında talep edilebildiği bir dünyada büyüdü, bu yüzden kolaylık onlar için beklenen bir standart. Ancak araştırmamız, kültürel olarak daha derin bir şeylerin yaşandığını gösteriyor.

“Bu nesil, kimliğini ve bağlarını giderek daha fazla gerçek dünyaya dayanan paylaşılan deneyimler, anlar ve anılar aracılığıyla inşa ediyor. Alışveriş, biriktirmekten çok anlam, keşif ve sosyal bağ kurmakla ilgili hale geliyor.”

Z kuşağı, gerçek dünya deneyimleri ve paylaşılan anlar için fiziksel perakendeye yöneliyor

Alışveriş yaklaşımları söz konusu olduğunda, katılımcıların yüzde 83'ü bunun duruma göre değiştiğini belirtiyor; bazen verimlilik ararken, bazen de yeni şeyler keşfetmek istiyorlar. Yüzde 75'i ise alışverişte en önemli şeyin istediklerini hızlı ve kolay bir şekilde elde etmek olduğunu söylerken, araştırmanın da eklediği gibi, duygusal ve sosyal deneyimler de satın alma davranışlarında hala büyük bir rol oynuyor.

Alışverişin sosyal yönü de onların davranışlarını şekillendiriyor. Z kuşağının alışveriş yolculukları giderek daha fazla kendi yakın çevrelerinde gerçekleşiyor; bu süreçte alışveriş işbirlikçi bir hal alıyor, tavsiyelere güveniliyor ve satın alma kararları birlikte veriliyor. Kararlarını doğrulatmak, fikir paylaşmak ve “alışverişi ortak bir deneyime dönüştürmek” için özel sohbetlere ve yakın arkadaş gruplarına başvuruyorlar.

Araştırma, katılımcıların yüzde 83'ünün satın almayı düşündükleri ürünlerin fotoğraf veya videolarını satın almadan önce arkadaşlarına veya ailelerine gönderdiğini ortaya koydu. Yüzde 47'si bir grup sohbetinde paylaştıktan ve olumlu yanıt aldıktan sonra bir ürünü satın aldığını belirtirken, 10 kişiden yaklaşık 6'sı (%59) ise bazen öncelikli olarak bir şey satın almak yerine başkalarıyla vakit geçirmek için alışveriş yaptığını ifade etti.

Rapor, 'Anı Kuşağı' için “fiziksel perakende deneyiminin kritik” olduğunu belirtiyor. Katılımcıların yüzde 75'i ürünleri gerçek hayatta görmek veya denemek için fiziksel mağazaları ziyaret ettiğini söylerken, yüzde 71'i mağazada ürünleri görme, dokunma ve deneme imkanına değer verdiğini ekliyor. Yüzde 51'i internetten anında satın almak yerine deneyim için mağazaya gitmeyi tercih ettiğini, yüzde 58'i alışveriş yaparken yeni şeyler keşfetmek için zaman ayırmaktan hoşlandığını ve yüzde 63'ü ise bir ürünü esas olarak etrafındaki deneyim nedeniyle satın aldığını belirtiyor.

Levy sözlerine şöyle devam etti: “Özellikle ilginç olan, bu konuşmaların nerede gerçekleştiği. Z kuşağının alışveriş yolculukları, herkese açık paylaşımlardan ziyade giderek daha fazla yakın arkadaşlıklar, mesajlaşmalar ve güvenilir tavsiyeler tarafından yönlendiriliyor. Snapchat gibi platformlar, doğal olarak bu özel konuşmaların merkezinde yer alarak insanların birlikte anları keşfetmesine, doğrulamasına ve paylaşmasına yardımcı oluyor.

“Biz buna Anı Kuşağı diyoruz: sosyal değerini sahiplik veya performansla değil, gerçek hissettiren paylaşılan anlar, hatıralar ve deneyimler aracılığıyla yaratan bir nesil.”

Rapor aynı zamanda anında tatmin konusundaki varsayımlara da meydan okuyor. Z kuşağının yarısından fazlası (%61), gerçekten istedikleri bir şey için 15 dakikadan fazla sıra bekleyebileceğini söylerken, birçoğu bekleme çabasının deneyimin duygusal değerini artırdığını ifade etti. Çünkü Z kuşağı, “gösterişli veya aşırı teatral” olmaktan ziyade “otantik, kullanışlı ve duygusal olarak tatmin edici” hissettiren perakende deneyimlerine değer veriyor.

Coach, Z kuşağı tüketicilerini anlar ve anılarla mağazalara nasıl çekiyor?

Rapor, Z kuşağının kimlik ve sosyal değerini “sadece sahip olunan eşyalar, içerikler veya takipçilerle değil, gerçek dünya deneyimleri, paylaşılan anlar ve anılarla” inşa ettiğini ekliyor. Bu durum, markalar ve perakendeciler için genç alışverişçileri mağazalara geri çekmek adına önemli ve yeni bir fırsat sunuyor.

Amerikan lüks markası Coach gibi bazı markalar, sürükleyici deneyimler kullanarak kendini ifade etmeyi teşvik ederek Z kuşağı tüketicileriyle şimdiden etkileşim kuruyor ve onları deneyimin merkezine yerleştiren eğlenceli etkinliklerle mağazalara çekiyor.

Coach'un son etkinlikleri arasında, Mayıs ayında Selfridges'te gerçekleştirilen ‘The Coach Charm Playground’ pop-up'ı yer alıyor. Bu etkinlikte yetişkinlerin keyif alabileceği bir dinozor kaydırağından kişiselleştirme istasyonlarına, özel ürünlerden ücretsiz fotoğraf kabini ve deneyimden hatıra olarak alınabilecek çıkartmalara kadar her şey mevcuttu.

Coach küresel görsel deneyim kıdemli başkan yardımcısı Giovanni Zaccariello, FashionUnited'a verdiği özel röportajda şunları söyledi: “[Z kuşağı] günlük yaşamlarının bir parçası olarak online alışveriş yapmayı öğrendi, ancak bundan daha fazlasına ihtiyaçları var; mesele sadece çantaları raflara koymak değil. Her markadan daha fazlasını bekliyorlar, çok duyulu bir deneyim istiyorlar ve bence onlara bunu veren marka kazanacaktır.”

Coach ayrıca, deneyim ne kadar sürükleyici olursa, mağazada kalma süresinin de o kadar arttığını ve bunun da satışlara yansıdığını tespit etti. Nitekim Amerikan aksesuar markası, 27 Aralık 2025'te sona eren ikinci çeyrekte satışlarının yüzde 25 artışla 2,1 milyar ABD dolarına ulaştığını bildirdi.

Zaccariello, “Eğer sadece alışveriş yapılacak çantalarınız varsa, belki iki dakika harcarlar, ama bir kaydırağınız, ortak yaratım barınız ve bir fotoğraf kabininiz varsa, markayla yaklaşık 15 dakika geçiriyorlar ve bu sırada duygusal bir bağ da kuruyorlar” diye ekledi.

Snapchat ve Portas'ın yeni araştırması: Z kuşağı deneyimin yanı sıra kolaylık da istiyor

Yayıncı, yazar, aktivist ve Portas Ajansı'nın kurucusu Mary Portas şunları söyledi: “Yıllardır insanlar Z kuşağını tembelce ekranlara, hıza ve anında tatmine takıntılı bir nesil olarak yaftaladı. Bu araştırma, çok daha umut verici ve insani bir şeyi kanıtlıyor. Gençler gerçek dünya deneyimlerini, arkadaşlarla bağ kurmayı ve onlara bir şeyler hissettiren anları arzuluyor. Anlatabilecekleri hikayeler, biriktirebilecekleri anılar ve kimliklerinin bir parçası haline gelen deneyimler istiyorlar.

“Gördüğümüz şey Anı Ekonomisi. Bu, daha fazla şeye sahip olmakla ilgili değil, ana yüklenen anlamla ilgili. Bunu anlayan perakendecilerin şu anda olağanüstü bir fırsatı var. Ürünleri daha ucuz, daha hızlı ve daha kullanışlı hale getirmek markaları ancak bir yere kadar götürür. Gelecek, paylaşmaya değer anılar ve evden çıkmaya değecek deneyimler yaratan markalara, perakendecilere ve caddelere aittir.”