AB’de taklit ürünlerle mücadele: El konulan ürünlerin yüzde 70’inden fazlası tek başına İtalya’da yakalandı
Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) ile Avrupa Komisyonu Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü (DG TAXUD) tarafından yayımlanan ortak rapora göre, 2025 yılında AB genelinde tahmini piyasa değeri 6,3 milyar avroyu bulan 196 milyondan fazla taklit ürüne el konuldu. Hem AB dış sınırlarını hem de iç pazarı kapsayan bu veriler, birlik kolluk kuvvetleri tarafından bugüne kadar kaydedilen en yüksek yakalama oranına işaret ediyor. Söz konusu rakam, 2024 yılına kıyasla yüzde 67’lik çarpıcı bir artışı temsil ederken, 2023 yılında kırılan önceki rekorun da yüzde 29 üzerine çıktı.
En sık el konulan diğer ürünler arasında “oyunlar”, “giyim ürünleri” ve “sigaralar” yer alıyor
Ürün kategorilerine göre yapılan incelemede; müzik ve film albümleri, dizi setleri, retro oyunlar ve uygulama yazılımlarını kapsayan “kayıtlı CD/DVD’ler”, 2025 yılında tüm yakalamaların yaklaşık yüzde 30’unu oluşturarak en sık el konulan taklit ürün grubu olma özelliğini korudu.
Ele geçirilen her beş üründen neredeyse birini ise “oyuncaklar” oluşturdu. Öte yandan, gümrük ve denetimlerde çok sayıda sahte “etiket, künye ve çıkartma” yakalanması dikkat çekici bir detayı gözler önüne seriyor: Bu materyallerin taklit ürünlerin montaj ve sonlandırma aşamalarında kullanılma potansiyeli, bazı sahte ürünlerin doğrudan AB sınırları içinde nihai haline getirildiğine işaret ediyor.
Sıkça el konulan diğer başlıca kategoriler arasında ise elektronik konsolların da dahil olduğu “oyunlar”, “giyim ürünleri” ve elektronik sigara ile buharlaştırıcı cihazları da kapsayan “sigaralar” öne çıkıyor.
Yakalamaların yüzde 70’inden fazlası tek başına İtalya’da gerçekleşti
AB iç pazarındaki verilere bakıldığında, tüm el koyma işlemlerinin yüzde 70’inden fazlasını tek başına gerçekleştiren İtalya; Fransa (yüzde 6,2) ve Hollanda’yı (yüzde 4,8) açık ara geride bıraktı. İhlal edilen fikri mülkiyet hakları (IP) türüne göre yapılan dağılımda ise ele geçirilen ürünler arasında en sık karşılaşılan ihlal yüzde 57 ile ticari markalar olurken, bunu yüzde 43 ile telif hakları ve yüzde 7 ile tasarım tescilleri izledi.
Ulusal Zanaatkarlar ve Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Konfederasyonu (CNA) araştırma departmanı tarafından yürütülen “Made in Italy’yi Savunmak: Taklitçilik olgusu karşısında İtalyan küçük işletmeleri” başlıklı araştırma da bu tabloyu destekliyor. Çalışma, küçük ölçekli işletmelerin sahteciliği adil rekabet, kalite standartları ve ‘Made in Italy’ markasının prestiji açısından ne denli somut bir tehdit olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Yeniden EUIPO verilerine dönecek olursak; AB dış sınırlarındaki operasyonlarda el konulan ürün adedi bakımından yüzde 43’lük payla Romanya ilk sırada yer alırken, onu Bulgaristan ve İtalya takip etti. Ele geçirilen taklit ürünlerin ekonomik büyüklüğü baz alındığında ise, yakalanan toplam tahmini değerin yarısından fazlası tek başına İspanya’da kaydedildi; İspanya’nın hemen ardından ise Almanya geldi.
2025 yılında ulaşılan bu rekor rakamlar, AB genelindeki denetim ve kolluk kuvvetlerinin karşı karşıya olduğu sahtecilik sorununun ulaştığı boyutu ve karmaşıklığı gözler önüne seriyor. Birliğe giren mal hacmindeki artış; parçalı tedarik zincirleri, çeşitlenen sevkiyat yöntemleri ve e-ticaretin hızla büyümesiyle birleştiğinde, taklit ürünlerin tespit edilmesini ve engellenmesini her geçen gün daha da zorlaştırıyor.