H&M Foundation, tekstil inovasyonunda öne çıkan isimleri ödüllendirdiği Global Change Award 2026 kazananlarını açıkladı

H&M Group'un kurucuları ve çoğunluk hissedarları olan Stefan Persson ailesi tarafından özel olarak finanse edilen İsveç merkezli hayırseverlik kuruluşu H&M Foundation, Global Change Award (GCA) 2026'nın 10 kazananını duyurdu. Her yıl düzenlenen bu girişim, sera gazı emisyonlarını azaltmayı ve tekstil sektörünün 2050 yılına kadar net sıfır hedefine ulaşma sürecini hızlandırmayı amaçlayan erken aşama inovasyonları ödüllendiriyor.

Kazanan ekipler, tekstil değer zincirinin en yoğun emisyon üreten aşamaları olan hammadde üretimi ve ıslak işleme süreçlerine odaklanıyor. Bu yılki katılımcılar; biyo-bazlı malzeme alternatifleri, tekstilden tekstile geri dönüşüm yöntemleri, düşük etkili üretim teknikleri ve yapay zeka (AI) uygulamalarını kapsayan çözümler sunuyor.

H&M Foundation Proje Yöneticisi Beatrice Oldenburg konuyla ilgili şunları söyledi: "Bu yıl öne çıkan sadece fikirlerin gücü değil, aynı zamanda bu fikirlerin arkasındaki insanlar. Bu değişim öncüleri, gerçek dünyadaki zorlukları derinlemesine kavrama yeteneğini, bunları çözme kararlılığıyla birleştiriyor. Çözümlerin büyük bölümünde ortak bir tema göze çarpıyor: kaynak verimliliği. Atıkların azaltılmasından mevcut malzeme ve kaynakların daha etkin kullanımına kadar uzanan bu yaklaşım, tüm projelerde belirleyici bir rol oynuyor."

Sermaye desteği ve ölçeklendirme programı

Seçilen 10 kazanan ekibin her biri, toplam iki milyon euroluk fon havuzundan 200.000 euro (yaklaşık 231.000 dolar) hibe alacak. Finansal desteğin yanı sıra kazananlar, ABD merkezli profesyonel hizmet şirketi Accenture ve İsveç merkezli teknik üniversite KTH Royal Institute of Technology ile iş birliği içinde düzenlenen bir yıllık GCA Changemaker Programı'na dahil oluyor.

Yapısal destek programı; sistem düşüncesi, endüstriyel ağ oluşturma ve teknik doğrulama süreçlerine odaklanarak erken aşama konseptlerin ticari gerçekliklere dönüşmesini hedefliyor. H&M Foundation, kar amacı gütmeyen bir modelle faaliyet gösteriyor; katılımcı şirketlerden herhangi bir hisse payı veya fikri mülkiyet hakkı talep etmeyerek küresel tekstil ticaretinde açık benimsemeyi teşvik ediyor.

H&M Foundation Yönetim Kurulu Üyesi Karl-Johan Persson ise şu değerlendirmede bulundu: "İhtiyacımız olan çözümler zaten mevcut; eksik olan hız ve ölçek. Değişim öncülerini erken aşamada destekleyerek, tekstil sektörünü sadece iyileştirmekle kalmayıp dönüştürecek inovasyonların önünü açabiliriz."

2015'teki kuruluşundan bu yana program, 24 ülkeden 66 ekibi desteklemiş ve toplamda 12 milyon euro tutarında geri ödemesiz hibe dağıtmış bulunuyor.

Hammaddelere ve dijital inovasyona odaklanma

2026 kazananları, fosil bazlı polimerlerin ve yüksek etkili girdilerin yerini almak üzere tasarlanan ölçeklenebilir biyo-sentetikler ve sistemik otomasyon araçlarına doğru belirgin bir yönelim sergiliyor.

Malzeme sektöründe dikkat çeken yeni nesil gelişmeler şöyle sıralanıyor:

1. Hindistan merkezli malzeme girişimi Canvaloop, tarımsal atıkları ormansız selülozik liflere dönüştüren Agro-Lyocell teknolojisini sunarak odun bazlı girdilerin yerini almayı hedefliyor;

2. İsveç merkezli biyoteknoloji firması ArtSilk, belirli mikroorganizmalar kullanarak örümcek ipeğinden ilham alan lifler üretiyor;

3. Tanzanya merkezli KelTex, hasat edilen deniz yosunlarını kullanarak biyolojik olarak parçalanabilen deri alternatifleri üretiyor;

4. İngiltere merkezli inovatör Tera Mira, deniz yosunlarını performans elastik liflere dönüştürerek esnek giyim sektörünü yeniden şekillendirmeyi ve sentetik elastanın yerini biyo-bazlı bir alternatifle almayı amaçlıyor;

5. Hindistan merkezli girişim Microbeworks, mevcut ticari boya tesisi altyapısına doğrudan entegre edilebilecek şekilde tasarlanmış biyolojik olarak parçalanabilen tekstil boyaları serisi MicroBlue'yu tanıtıyor.

Döngüsellik ve yazılım mühendisliği alanında ise kalan kazananlar, tedarik zinciri verimsizliklerini optimize etmek için hesaplamalı modeller kullanıyor:

6. ABD merkezli teknoloji platformu Alu, davranışsal psikoloji ve yapay zeka modellerini kullanarak dijital ürün pasaportlarını onarım, yeniden satış ve döngüsellik için tüketiciye yönelik araçlara dönüştürüyor;

7. İngiltere merkezli geliştirici EntroMetrix, fabrika zeminlerinin dijital ikizini oluşturmak için özel yapay zeka modelleri geliştirerek üreticilerin enerji ve hammadde israfını azaltmasını sağlıyor;

8. Fransa merkezli tekstil geri dönüşümcüsü Fiberly, yeşil kimya kullanarak tüketici sonrası atıklardan selüloz çıkarıyor ve bunu pamuğun performansını taklit eden mühendislik lifleri olarak yeniden yapılandırıyor;

9. ABD merkezli biyokimya şirketi Rhea's Factory, polyester tekstil atıklarını saf kalitede monomer yapı taşlarına parçalamak için yapay zeka tasarımlı enzimler kullanan RheaCycle teknolojisini geliştiriyor;

10. Bangladeş merkezli fabrika otomasyon firması threadBridge, üretim sırasında gerçek zamanlı kumaş kusur tespitini otomatikleştirmek için bilgisayarlı görü ile entegre akıllı gözlükler sunuyor.

Devam eden bu girişim, vakfın küresel hazır giyim sektörünün toplam sera gazı emisyonlarını her on yılda yarıya indirme hedefini destekleme misyonuyla uyum içinde ilerliyor.