Haute Couture: Sıkı Koruma Altındaki Bir Fransız Ayrıcalığı

Paris - Haute couture, Pazartesi gününden itibaren dört gün sürecek defilelerle Paris'e geri dönüyor. Yalnızca Paris'e özgü olan ve katı kurallarla çerçevelenmiş bu prestijli etkinlik, belirli kriterleri karşılayan sayılı modaevini bir araya getiriyor. Genellikle lüks modayı tanımlamak için kullanılsa da, "haute couture" terimi aslında hukuki olarak koruma altına alınmış bir unvandır ve hazır giyim (prêt-à-porter) ile karıştırılmamalıdır. İşte bu unvanın temel dayanakları.

Hukuki Bir İstisna

Haute couture haftası ve Paris Moda Haftalarını organize eden Fédération de la haute couture et de la mode (FHCM) İcra Kurulu Başkanı Pascal Morand, daha büyük miktarlarda üretilen endüstriyel bir moda olan hazır giyimin aksine, "Haute couture'ün tarihsel olarak daha önce geldiğini" hatırlatıyor.

19. yüzyılın sonlarında Paris'te Charles Frederick Worth, Jeanne Paquin ve Paul Poiret gibi figürlerle doğan bu akım, 1945'ten beri Fransa Sanayi Bakanlığı tarafından hukuki olarak korunmakta ve denetlenmektedir.

Morand, "Savaşın ardından, tedarik sorunlarıyla karşı karşıya olan modaevlerini korumak gerekiyordu," diye açıklıyor. O zamandan beri bu unvan, FHCM bünyesinde oluşturulan bir denetim ve sınıflandırma komisyonunun görüşü alındıktan sonra bakanlık kararıyla verilmektedir.

Katı Kriterler

Bu unvanı alabilmek için bir modaevinin belirli kriterleri karşılaması gerekmektedir. Tasarımların orijinal, kişiye özel ve el yapımı olması, ayrıca markanın daimi kreatif direktörü tarafından yalnızca Fransa merkezli atölyelerde tasarlanması gerekiyor.

Modaevinin ayrıca iki ayrı atölyeye sahip olması şart: ceket, palto veya pantolon gibi yapılandırılmış ve mimari giysiler için bir "tailleur" (terzi) atölyesi ve elbise veya bluz gibi daha yumuşak ve akıcı parçalar için bir "flou" (drapaj) atölyesi.

Denetim komisyonu ayrıca en az yirmi çalışandan oluşan bir kadro ve Paris'te Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere, gündüz ve gece silüetlerini bir araya getiren en az 25 görünümden oluşan iki yıllık defile sunumu talep ediyor.

Ancak daha küçük modaevleri için bir esneklik payı bulunuyor. Pascal Morand, "Eğer sadece 21 veya 22 görünüm varsa, polislik yapacak değiliz," diyerek yılda iki defile kuralının da son zamanlarda esnetildiğini belirtiyor.

Seçkin Bir Çevre

Lüksün devleri Dior, Chanel ve Givenchy'nin yanı sıra Jean Paul Gaultier, Maison Margiela, Alexis Mabille ve Schiaparelli gibi yalnızca 13 modaevi "haute couture" unvanına sahip.

Bu unvan yalnızca bir yıl için veriliyor ve her sezon yenilenmesi gerekiyor. Saint Laurent ve Hermès gibi bazı büyük Fransız modaevleri ise bu listede yer almıyor. İlki, Yves Saint Laurent'in ayrılışıyla 2002'de haute couture'den vazgeçerken, ikincisi 2027 ufuklarında bu alana adım atmayı planlıyor.

Bu modaevlerine, haute couture'e benzer bir faaliyet gösteren ancak merkezleri Paris'te olmayan yedi "muhabir üye" ekleniyor. Bunlar arasında İtalyan markaları Armani ve Valentino, Lübnanlı Elie Saab ve Hollandalı ikili Viktor & Rolf gibi isimler bulunuyor. FHCM ayrıca her sezon bazı tasarımcıları defile yapmaya davet ediyor. Suriyeli Rami Al Ali, Fransız Julie de Libran ve İsviçreli Kevin Germanier, Perşembe gününe kadar defile yapacak 28 modaevi arasında yer alan isimlerden bazıları.

Fransız Kimliğinin Bir Parçası

Sayıları oldukça az olan haute couture modaevleri, kırmızı halılar, galalar ve özel davetler için tasarlanan parçaları satın alabilecek güce sahip, yine aynı derecede sınırlı bir müşteri kitlesine sesleniyor. Pascal Morand, "Haute couture biraz demode görünebilir," diye kabul ediyor, ancak bunun bir zanaatkarlık ve yaratıcılık "laboratuvarı" olduğunu ekliyor. "Bu, Fransız kimliğinin bir sembolüdür," diye de vurguluyor.

Aralık ayında, Unesco Mirası'na aday gösterilmeden önceki ilk adım olarak Fransa'nın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine dahil edildi. Haute couture bir gelenek kalesi olmaya devam etse de, durağan değil. Vanity Fair Fransa'nın moda ve yaşam tarzı yayın yönetmeni Pierre Groppo, "İlginç olan, hem çok büyük modaevlerinin varlığı hem de yurt dışından gelerek yeni bir enerji ve yeni bir vizyon getiren genç tasarımcıların bir arada olmasıdır," diye vurguluyor.

Ona göre bu açılım, "daha az köklü bir müşteri kitlesini" cezbediyor; bu da haute couture'ün "aristokratik kimliğinden sıyrıldığının" bir kanıtı.